Opowieści nieobecnych nauczą historii o żydowskim dziedzictwie Śląska i Zagłębia

Wie­dza o histo­rii lokal­nej jest klu­czowa dla praw­dzi­wego zro­zu­mie­nia miej­sca, w jakim żyjemy. Dzieje naszych miast są dużo bar­dziej skom­pli­ko­wane, niż uczono nas w szkole. Zapewne dla­tego tak nie­wielu ma świa­do­mość, w jak dużym stop­niu nasz region współ­two­rzyli Żydzi. Teraz, dzięki serii audio­prze­wod­ni­ków, to się zmieni.

Fot. ISTOCK

“Opo­wie­ści nie­obec­nych” jest to seria audio­prze­wod­ni­ków po dzie­dzic­twie żydow­skim w 11 mia­stach Woje­wódz­twa Śląskiego, stwo­rzona przez Fun­da­cję Brama Cukermana.

- To praw­do­po­dob­nie jedyny taki szlak w Pol­sce, który poprzez audio­prze­wod­niki opo­wiada histo­rię lokal­nych spo­łecz­no­ści żydow­skich. Powstały aż 64 utwory opo­wia­da­jące o histo­rii i dzie­dzic­twie Żydów w 11 mia­stach Gór­nego Śląska i Zagłę­bia Dąbrow­skiego. To monu­men­talne, wie­lo­go­dzinne słu­cho­wi­sko jest w cało­ści dostępne na stro­nie inter­ne­to­wej www.opowiescinieobecnych.org. Wszyst­kich utwo­rów można słu­chać „online” lub pobrać na swój odtwa­rzacz mp3, by następ­nie udać się na spa­cer po Będzi­nie, Byto­miu, Cho­rzo­wie, Cze­la­dzi, Dąbro­wie Gór­ni­czej, Gli­wi­cach, Kato­wi­cach, Sosnowcu, Zabrzu oraz Żarkach. Wszyst­kie audio­prze­wod­niki udo­stęp­nione są na licen­cji Cre­ative Com­mons, czyli cał­ko­wi­cie bez­płat­nie – zdra­dza Karo­lina Jako­wenko z Fun­da­cji Brama Cuker­mana, która przy­go­to­wała audioprzewodniki.

“Opo­wie­ści nie­obec­nych” to histo­rie o żydow­skim świe­cie, który ist­niał na tych zie­miach przez kilka stu­leci. Wie­lo­wie­kowa chrześcijańsko-żydowska koeg­zy­sten­cja została prze­rwana w latach 30-tych XX wieku. Ten pro­jekt,
w swoim wymia­rze edu­ka­cyj­nym, jest jedną z bar­dzo wielu mozol­nych prób przy­wra­ca­nia i pod­trzy­my­wa­nia pamięci o naszych daw­nych sąsiadach.

Prace nad audio­prze­wod­ni­kami trwały ponad pół roku. W ten pro­jekt zaan­ga­żo­wa­nych było w sumie 16 osób, wśród któ­rych zna­leźli się naukowcy, bada­cze histo­rii Żydów, a także muzycy i arty­ści. Ważną czę­ścią słu­cho­wisk jest spe­cjal­nie stwo­rzona przez Rapha­ela Rogiń­skiego ścieżka dźwię­kowa, nawią­zu­jąca do tra­dy­cyj­nej muzyki żydow­skiej. Głosu do audio­prze­wod­ni­ków uży­czył Michał Maj­nicz – uta­len­to­wany aktor mło­dego poko­le­nia, na co dzień wystę­pu­jący na deskach Teatru Pol­skiego we Wro­cła­wiu. Do powsta­nia audio­prze­wod­ni­ków przy­czy­nił się Urząd Mar­szał­kow­ski Woje­wódz­twa Śląskiego oraz kil­ka­na­ście urzę­dów miast i insty­tu­cji kultury.

Audio­prze­wod­niki dostępne są na stro­nie: www.opowiescinieobecnych.org, skąd pobrać je można bez­płat­nie na urzą­dze­nia przenośne.